भारताचे संरक्षणमंत्री
| भारताचे संरक्षणमंत्री Minister of Defence | |
|---|---|
| संरक्षण मंत्रालय, भारत सरकार | |
| नियुक्ती कर्ता | राष्ट्रपती (पंतप्रधानाच्या सल्लानुसार) |
| निर्मिती | २ सप्टेंबर १९४७ |
| पहिले पदधारक | बलदेव सिंह |
| संकेतस्थळ | संरक्षण मंत्रालयाचे संकेतस्थळ |
भारताचा संरक्षणमंत्री हा भारत देशाच्या केंद्र सरकारमधील एक प्रमुख कॅबिनेट मंत्री व भारतीय संरक्षण मंत्रालयाचा प्रमुख आहे. भारत सरकारमधील सर्वात महत्त्वाच्या पदांपैकी एक असलेला संरक्षणमंत्री हा भारताचा लष्करप्रमुख असून भारतीय सशस्त्र सेना व भारतीय तटरक्षक दलासाठी सर्व निर्णय व धोरणे आखण्यासाठी जबाबदार आहे.
संरक्षणमंत्री संसदेच्या लोकसभा अथवा राज्यसभेचा विद्यमान सदस्य असणे बंधनकारक असून त्याची निवड पंतप्रधानाद्वारे व पदनियुक्ती राष्ट्रपतीद्वारे केली जाते.
भारतीय संरक्षणमंत्र्यांची यादी
| नाव | चित्र | कार्यकाळ | राजकीय पक्ष (युती) | पंतप्रधान | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| बलदेव सिंह | २ सप्टेंबर १९४६ | १९५२ | भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस | जवाहरलाल नेहरू | ||
| कैलाश नाथ काटजू | १९५५ | १९५७ | ||||
| व्ही.के. कृष्ण मेनन | १९५७ | १९६२ | ||||
| यशवंतराव चव्हाण | १९६२ | १९६६ | जवाहरलाल नेहरू लाल बहादूर शास्त्री इंदिरा गांधी | |||
| सरदार स्वर्णसिंग | १९६६ | १९७० | इंदिरा गांधी | |||
| जगजीवनराम | १९७० | १९७४ | ||||
| सरदार स्वर्णसिंग | १९७४ | १९७५ | ||||
| इंदिरा गांधी | १९७५ | १९७५ | ||||
| बंसीलाल | २१ डिसेंबर १९७५ | २४ मार्च १९७७ | ||||
| जगजीवनराम | २४ मार्च १९७७ | २८ जुलै १९७९ | जनता पक्ष | मोरारजी देसाई | ||
| चिदंबरम सुब्रमण्यम | २८ जुलै १९७९ | १४ जानेवारी १९८० | जनता पक्ष (धर्मनिरपेक्ष) | चौधरी चरणसिंग | ||
| इंदिरा गांधी | १४ जानेवारी १९८० | १९८२ | भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस | इंदिरा गांधी | ||
| आर. वेंकटरमण | १९८२ | १९८४ | ||||
| शंकरराव चव्हाण | १९८४ | १९८४ | इंदिरा गांधी राजीव गांधी | |||
| पी.व्ही. नरसिंह राव | १९८४ | १९८५ | राजीव गांधी | |||
| राजीव गांधी | १९८५ | १९८७ | ||||
| व्ही.पी. सिंग | १९८७ | १९८७ | ||||
| के.सी. पंत | १९८७ | १९८९ | ||||
| व्ही.पी. सिंग | २ डिसेंबर १९८९ | १० नोव्हेंबर १९९० | जनता दल (तिसरी आघाडी) | व्ही.पी. सिंग | ||
| चंद्रशेखर | १० नोव्हेंबर १९९० | २६ जून १९९१ | समाजवादी जनता पार्टी (तिसरी आघाडी) | चंद्रशेखर | ||
| शरद पवार | २६ जून १९९१ | ६ मार्च १९९३ | भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस | पी.व्ही. नरसिंह राव | ||
| पी.व्ही. नरसिंह राव | ६ मार्च १९९३ | १६ मे १९९६ | ||||
| प्रमोद महाजन | १६ मे १९९६ | १ जून १९९६ | भारतीय जनता पक्ष | अटलबिहारी वाजपेयी | ||
| मुलायमसिंह यादव | १ जून १९९६ | १९ मार्च १९९८ | समाजवादी पक्ष (संयुक्त आघाडी) | एच.डी. देवेगौडा इंदर कुमार गुजराल | ||
| जॉर्ज फर्नान्डिस | १९ मार्च १९९८ | २००१ | समता पक्ष (राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी) | अटलबिहारी वाजपेयी | ||
| जसवंतसिंग | २००१ | २००१ | भारतीय जनता पक्ष (राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी) | |||
| जॉर्ज फर्नान्डिस | २००१ | २२ मे २००४ | समता पक्ष जनता दल (संयुक्त) (राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी) | |||
| प्रणव मुखर्जी | २२ मे २००४ | २४ ऑक्टोबर २००६ | भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (संयुक्त पुरोगामी आघाडी) | मनमोहन सिंग | ||
| ए.के. ॲंटनी | २४ ऑक्टोबर २००६ | २६ मे २०१४ | ||||
| अरुण जेटली | २६ मे २०१४ | ९ नोव्हेंबर २०१४ | भारतीय जनता पक्ष (राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी) | नरेंद्र मोदी | ||
| मनोहर पर्रीकर | ९ नोव्हेंबर २०१४ | १३ मार्च २०१७ | ||||
| अरुण जेटली | १३ मार्च २०१७ | ३ सप्टेंबर २०१७ | ||||
| निर्मला सीतारमण | ३ सप्टेंबर २०१७ | ३० मे २०१९ | ||||
| राजनाथ सिंग | ३० मे २०१९ | विद्यमान | ||||