दत्तात्रेय गणेश सारोळकर
| दत्तात्रेय गणेश सारोळकर | |
|---|---|
| राष्ट्रीयत्व | भारतीय |
दत्तात्रेय गणेश सारोळकर ( :इ.स.१८९४; - १९३४) हे एक मराठी कादंबरीकार, कथाकार, नाटककार आणि राजकीय व सामाजिक स्वरूपाचे वैचारिक लेखन करणारे लेखक होते. ते मौज वर्तमानपत्राचे काही काळ संपादकही होते. त्यांनी ऐतिहासिक, पौराणिक, व सामाजिक अशी एकूण बारा नाटके लिहिली. त्यांची नाटके मनोहर स्त्रीसंगीत मंडळी आणि नाट्यकलाप्रसारक मंडळी या नाट्यसंस्थांनी रंगभूमीवर आणली होती. नाटकांखेरीज, दत्तात्रेय सारोळकरांनी काही अन्य पुस्तकेही लिहिली आहेत.
| ग्रंथाचे नाव | प्रकार | प्रसिद्धी वर्ष |
|---|---|---|
| आमचा समाज व समाजशास्त्र | वैचारिक ग्रंथ | |
| एकादशी | लघुकथासंग्रह | |
| जनता-जनार्दन | सामाजिक कल्पनारम्य नाटक | १९२२ |
| दर्यादौलत | ऐतिहासिक नाटक | १९२९ |
| दर्यासारंग | ऐतिहासिक नाटक | १९२९ |
| देहान्त प्रायश्चित्त | सामाजिक कल्पनारम्य नाटक | १९२८ |
| पदवीधर | सामाजिक व कल्पनारम्य नाटक | १९३२ |
| पराक्रमाचा पाया | ऐतिहासिक नाटक | १९२९ |
| पेशव्यांचा पेशवा | ऐतिहासिक संगीत नाटक | १९२५ |
| भारतमातेची श्रेष्ठता अर्थात मिस मेयोच्या असत्य विधानांचे खंडन | वैचारिक | १९२८ |
| मराठीची पाईकी | संकीर्ण | |
| रंगेल राजकुमार | कादंबरी | १९२८ |
| राजांचा राजा | पौराणिक नाटक | १९३० |
| वीर सौभद्र | गद्यपद्यात्मक पौराणिक नाटक | १९२९ |
| शुभमंगल | सामाजिक नाटक | १९२९ |
| श्रीमंताची पोर | कादंबरी | |
| सतीचा हंबरडा | कादंबरी | १९२९ |
| सम्राटाचा सूड | सामाजिक कल्पनारम्य नाटक | १९३० |
| सुधारलेले विवाहशास्त्र | वैचारिक ग्रंथ | |
| स्वातंत्र्याच्या कहाण्या | राजकीय |
मराठी संगीत रंगभूमी | |
|---|---|
| नाट्यसंस्था |
|
| नाटककार आणि पद्यरचनाकार | अण्णासाहेब किर्लोस्कर · आप्पा टिपणीस · काकासाहेब खाडिलकर · गोविंद बल्लाळ देवल · तात्यासाहेब केळकर · नागेश जोशी · पुरुषोत्तम दारव्हेकर · प्रल्हाद केशव अत्रे · बाळ कोल्हटकर · भार्गवराम विठ्ठल वरेरकर · माधवराव जोशी · माधवराव पाटणकर · मोतीराम गजानन रांगणेकर · राम गणेश गडकरी · वसंत शंकर कानेटकर · वसंत शांताराम देसाई · विद्याधर गोखले · विश्राम बेडेकर · वीर वामनराव जोशी · शांता शेळके · श्रीपाद कृष्ण कोल्हटकर · ह. ना. आपटे |
| नाटके | संगीत अमृत झाले जहराचे · अमृतसिद्धी · आंधळ्यांची शाळा · आशानिराशा · संगीत आशीर्वाद · संगीत उत्तरक्रिया · संगीत उ:शाप · संगीत एकच प्याला · संगीत एक होता म्हातारा · संगीत कट्यार काळजात घुसली · संत कान्होपात्रा · संगीत कुलवधू · संगीत कोणे एके काळी · घनःश्याम नयनी आला · संगीत चमकला ध्रुवाचा तारा · संगीत जय जय गौरीशंकर · दुरितांचे तिमिर जावो · देव दीनाघरी धावला · धाडिला राम तिने का वनी? · नंदकुमार · संगीत पंडितराज जगन्नाथ · पुण्यप्रभाव · प्रेमसंन्यास · संगीत भावबंधन · भूमिकन्या सीता · संगीत मत्स्यगंधा · संगीत मदनाची मंजिरी · संगीत मंदारमाला · संगीत मानापमान · संगीत मूकनायक · संगीत मृच्छकटिक · संगीत मेघमल्हार · मेनका · संगीत ययाति आणि देवयानी · राजसंन्यास · लेकुरे उदंड जाहली · संगीत वहिनी · वासवदत्ता · वाहतो ही दुर्वांची जुडी · संगीत विद्याहरण · विधिलिखित · वीज म्हणाली धरतीला · वीरतनय · संगीत शाकुंतल · शापसंभ्रम · संगीत शारदा · श्रीलक्ष्मी-नारायण कल्याण · संगीत संन्यस्त खड्ग · संगीत संशयकल्लोळ · सावित्री · सीतास्वयंवर · संगीत सुवर्णतुला · संगीत स्वयंवर · संगीत स्वरसम्राज्ञी · हे बंध रेशमाचे |
| संगीतकार | |
| संगीतनट | अजित कडकडे · अनंत दामले · उदयराज गोडबोले · कान्होपात्रा किणीकर · कीर्ती शिलेदार · केशवराव भोसले · गणपतराव बोडस · छोटागंधर्व · जयमाला शिलेदार · जयश्री शेजवाडकर · जितेंद्र अभिषेकी · मास्टर दीनानाथ · नारायण श्रीपाद राजहंस · नीलाक्षी जोशी · प्रकाश घांग्रेकर · प्रभा अत्रे · फैयाज · भाऊराव कोल्हटकर · मास्तर भार्गवराम · मधुवंती दांडेकर · मीनाक्षी · रजनी जोशी · रामदास कामत · राम मराठे · वसंतराव देशपांडे · वामनराव सडोलीकर · विश्वनाथ बागुल · शरद गोखले · श्रीपाद नेवरेकर · सुरेशबाबू हळदणकर · सुहासिनी मुळगांवकर |